Catan
Khai phá hòn đảo, trao đổi tài nguyên, xây đường, làng và thành phố để cán đích 10 điểm.
Kèm bản mở rộng Seafarers (Thám hiểm biển; bản tiếng Anh thứ 5; sách luật 2021; luật có hiệu lực từ ngày 1 tháng 12 năm 2020).
Box art © KOSMOS
- Số người
- 3–4
- Hay nhất
- 4
- Thời gian
- 60–120 phút
- Độ tuổi
- 10+
- Độ khó
- Vừa
Catan là game kinh điển về khai phá hòn đảo: gieo xúc xắc để thu tài nguyên, trao đổi với người khác, xây đường, làng và thành phố. Thẻ phát triển, Kẻ cướp cùng hai danh hiệu Con đường dài nhất và Đạo quân lớn nhất làm ván chơi luôn gay cấn. Ai đạt 10 điểm trong lượt của mình trước thì thắng.
Bản mở rộng
Seafarers (Thám hiểm biển)
Seafarers cần bộ Catan gốc và chơi theo luật gốc, thêm tàu và kịch bản. Dựng bản đồ của kịch bản, gồm ô biển. Một tàu tốn 1 len và 1 gỗ, đặt trên cạnh biển hoặc cạnh bờ, không đặt giữa hai ô đất và không đặt trên cạnh bờ đã có đường. Tàu chỉ nối với đường khi có làng hoặc thành phố ở chỗ gặp nhau. Đường và tàu tranh Tuyến thương mại dài nhất (2 điểm) thay cho Con đường dài nhất, chỉ tính nhánh dài nhất. Trong pha xây, mỗi lượt được dời 1 tàu đang là đầu tự do của tuyến mở, không phải tàu vừa đóng trong lượt đó, và không phải tàu nằm trong tuyến khép kín giữa hai làng hoặc thành phố của bạn. Ô mỏ vàng cho chọn bất kỳ tài nguyên nào: 1 cho mỗi làng kề, 2 cho mỗi thành phố kề. Khi ra 7 hoặc dùng thẻ Hiệp sĩ, được dời cướp biển lên một ô biển thay cho Kẻ cướp, rút ngẫu nhiên 1 tài nguyên của một người có tàu kề ô đó; không được đặt tàu mới trên các cạnh của ô đó, và không được dời tàu đang nằm trên các cạnh đó ra khỏi ô. Mỗi kịch bản tự đặt mốc điểm và các điểm thưởng riêng. Đây là bản tiếng Anh thứ 5; từ ngày 1 tháng 12 năm 2020, luật trong sách này ưu tiên hơn các bản in trước. Sách luật là bản tiếng Anh.
Chuẩn bị
Dựng đảo: 19 ô địa hình trong khung viền có 9 bến cảng, đặt token số lên các ô, Kẻ cướp nằm ở sa mạc. Ván đầu nên xếp theo sơ đồ cho người mới trong sách luật. Mỗi người nhận 5 làng, 4 thành phố, 15 đường và 1 thẻ chi phí xây dựng. Xếp tự do: lần lượt theo thứ tự, mỗi người đặt 1 làng + 1 đường nối vào; sau đó đi NGƯỢC thứ tự, mỗi người đặt làng thứ 2 + đường. Làng thứ 2 nhận ngay 1 tài nguyên từ mỗi ô kề bên. Luật khoảng cách: làng không được nằm sát làng/thành phố khác (cách ít nhất 2 đoạn đường).
Một lượt
1. Đổ 2 xúc xắc: mỗi làng giáp ô có số đó nhận 1 tài nguyên, thành phố nhận 2. Ô có Kẻ cướp không sản xuất. Ra 7: không ai nhận tài nguyên; ai đang cầm hơn 7 lá phải bỏ một nửa (làm tròn xuống); bạn dời Kẻ cướp sang ô khác và rút ngẫu nhiên 1 lá của một người có công trình kề ô đó. 2. Giao thương: chỉ được đổi với người đang tới lượt, hoặc đổi với ngân hàng 4:1 (3:1 hay 2:1 nếu có làng/thành phố ở bến cảng phù hợp). 3. Xây dựng: đường (gạch + gỗ), làng (gạch, gỗ, len, lúa), nâng cấp thành phố (3 quặng + 2 lúa), thẻ phát triển (quặng, len, lúa). Mỗi lượt được dùng 1 thẻ phát triển, vào bất cứ lúc nào trong lượt, nhưng không được dùng thẻ vừa mua trong lượt đó (trừ thẻ điểm).
Cách thắng
Làng 1 điểm, thành phố 2 điểm, Con đường dài nhất (người đầu tiên có đường liền mạch từ 5 đoạn) 2 điểm, Đạo quân lớn nhất (người đầu tiên đã dùng từ 3 Hiệp sĩ) 2 điểm, mỗi thẻ điểm 1 điểm. Ai có từ 10 điểm trong lượt của mình thì thắng ngay.
Mẹo nhanh
Đổ xúc xắc, ô nào trúng số thì làng kề bên được 1 tài nguyên, thành phố được 2. Đổi bài với người khác hoặc ngân hàng, rồi dùng bài để xây đường, làng, thành phố hoặc mua thẻ phát triển. Ra 7 thì dời Kẻ cướp và ai cầm nhiều bài phải bỏ một nửa. Làng 1 điểm, thành phố 2 điểm cộng thêm các thưởng; ai đủ 10 điểm trong lượt mình là thắng.
Chiến thuật